Foodacademy

Wat zijn koolhydraten?

Foodacademy

Wat zijn koolhydraten?

Op een gezonde manier (overtollig) vet verbranden, maar wel gewoon blijven eten. Het koolhydraatarme dieet is populair, maar wat zijn koolhydraten precies en hoe wordt dat ook alweer in vet omgezet?

Je lichaam werkt op energie. Deze energie haalt je lichaam uit voedingsstoffen. Het proces van het omzetten naar energie, heet je stofwisseling, wat eigenlijk een chemische reactie is. Dit kan positieve maar ook negatieve bijwerkingen hebben, afhankelijk van de bronnen waaruit het energie put (vet, koolhydraten of eiwitten). Een negatieve bijwerking is (je raadt het al) het omzetten in lichaamsvet. De grootste boosdoener in dit rijtje zijn (yes, alweer) de koolhydraten.

Een dag in het leven van de koolhydraat

In de basis bestaan koolhydraten uit een keten van enkelvoudige suikers, waaronder glucose en fructose. Veel voorkomende koolhydraten zijn suiker, zetmeel en granen.

Stel, jij eet een witte boterham. Wat gebeurt er met die witte boterham in je lichaam?
Je lichaam zet dit bammetje (de koolhydraat) om in glucose, die door je bloedbaan naar verschillende cellen in je lichaam worden gestuurd om uiteindelijk omgezet te worden in energie. Dit ene sneetje brood lijkt misschien onschuldig, maar wat gebeurt er als je een overschot krijgt aan glucose, dus teveel boterhammen en andere koolhydraten? Hoe meer glucose je in je bloed hebt, hoe meer insuline je lichaam aanmaakt. Dus je kan je voorstellen dat het belangrijk is dat je lichaam glucose snel uit je bloedbaan verplaatst naar de cellen toe.

De overtollige glucose wordt direct opgeslagen als lichaamsvet, het andere verantwoorde deel wordt gebruikt voor energie. Hoewel je lichaamsvet van nature een opslagplaats is voor energie, zit de complicatie in het verhoogde insulinegehalte. Dit zorgt er namelijk indirect voor dat opgeslagen glucose lastig te verbranden is.

You got this!

Wil je beginnen met een koolhydraatarm dieet? Zorg dat er geen verleiding op de loer ligt en haal alle koolhydraatrijke producten uit je keuken. In plaats daarvan vul je je keuken met koolhyraatarme producten. Van gezonde snacks tot de basis voor een maaltijd; zorg dat je altijd wat ‘verantwoords’ in huis hebt.

Weet wat je wel en niet kan eten, ook als je niet thuis bent. Op een verjaardag of een borrel is het zó verleidelijk om een hapje te eten bij dat koude glas wijn. Jouw veilige keuken is buiten bereik, maar het is belangrijk dat je onthoudt wat je wel en wat je niet kan eten. Gelukkig is er nog zoveel dat wel mag:

Koolhydraatarme producten zijn onder andere:

  • Noten, zaden en pitten
  • Vis
  • Vlees
  • Ei
  • Gevogelte
  • Groente en (een beetje) fruit
  • Natuurlijke oliën
  • Peulvruchten en kiemen
  • Kruiden, specerijen
  • Pure chocolade (+70% cacao)
  • Griekse yoghurt
  • Amandelmeel, kokosmeel, kikkererwtenmeel

Koolhydraatrijke producten zijn onder andere:

  • Witte pasta (zacht gekookt)
  • Aardappelen
  • (Wit) brood
  • Chips
  • Bloem
  • Noedels
  • Koekjes
  • Honing, suiker
  • Dadels
  • Banaan
  • Muesli
  • (Geraffineerde) rijst
  • Couscous
  • Rozijnen
  • Frisdranken
  • Griesmeel
  • Rode biet

Doe mij toch maar gewoon een bammetje.

Nee, koolhydraten zijn niet per se het kwaad

Zoals grootmoeder altijd al zei, ‘alles waar je te voor zet is niet goed’. Zo ook hier. Koolhydraten zijn namelijk niet het kwaad. Ze geven je lichaam energie, die je nodig hebt. Sterker nog, je hersenen kunnen niet zonder glucose. Koolhydraten zijn niet alleen goed voor je lijf (denk aan bewegen, sporten), maar ook voor je hersenen. Daarnaast zijn er koolhydraatrijke producten die veel voedingsvezels bevatten. Deze zijn weer onmisbaar voor een goede darmwerking.

Niet alle koolhydraatrijke producten zijn slecht. Volgens het Voedingscentrum hebben fruit, volkoren brood en graanproducten een positief effect, zoals het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten. Helaas, vruchtensappen, frisdranken, koek en snoep blijven toch uit den boze. Deze bevatten te weinig voedingsstoffen om iets toe te kunnen voegen.

Let op wat je eet, wees bewust, maar wees ook realistisch. Je lichaam heeft soms meer (of minder) nodig dan je denkt.

Bij twijfel: raadpleeg een arts of een diëtist.

(Tekst: Barbara van Limburg Stirum. Bron: Voedingscentrum, Jasper Alblas)

Lees ook: zo kun je koolhydraten eten zonder aan te komen
Lees ook: 11x koolhydraatarme recepten
Lees ook: zó ziet het voedingspatroon van Dafne Schippers eruit

Toon meer